Geloven in Gouda (28)


Geloof in vrijheid


Vrijheid na een bezetting is een andere vrijheid dan vrijheid die niet beter weet. Daarom is vrijheid voor hen die in vrijheid geboren zijn noodzakelijkerwijze een geloof. Tijdens de dodenherdenking dit jaar sta ik stil bij de oorlog die ik zelf nog meemaak, die der ideeën. Ik probeer de strijd der eeuwen in gedachten uit te leggen aan mezelf als een kind van twaalf. Waar zijn de dingen die er niet meer zijn, waar is de tijd die is verstreken, en waar zijn de mensen die zijn doodgegaan. Kijk, begin ik, de dingen die bestaan zijn als ijskristallen, zichtbaar, tastbaar, meetbaar aanwezig. Maar als de kristallen smelten, als de dingen vergaan, blijft het water als drager van alle vormen bestaan. Na dit innerlijk gestamel draait het kind zich naar mij om. Haar ogen kijken dwars door mij heen naar de klok die achter mij op achten staat. Weet ik alleen waar ik ben en waar ik het over heb als het stil is? Heb ik dat alleen, die golf van verdriet die aanvoelt als vreugde als ik aan de doden denk, als ik het woord ziel hoor of nog ergens ‘mensch‘ zie staan? Als stilte ons bevrijdt van de bezetting van het zijnde?