Geloven in Gouda (5)


Verlicht scepticisme

.

Verlicht scepticisme hinkt hiphoppend over de grenzen van het linguïstisch bereikbare. Verlicht scepticisme aanvaardt ieder uitgevonden woord voor dat wat die grenzen overschrijdt, maar gelooft niet dat wat in die zin te ver gaat juist daardoor bijzondere kennis over de wereld bevat. Het verder gaan dan tot waar menselijke kennis reikt leidt niet tot een kennisproduct dat aan de nieuwsgierigheid en haar staat van onwetendheid tegemoet komt; het verder gaan overstijgt juist de toestand van deze beperking en gaat over in een ontbranding van de nieuwsgierigheid zelf en in een luciditeit waarin de wil tot weten volledig tot rust komt. Verdriet, zoals het verdriet van een kind, dat niet kan zeggen wat er mis is, bestaat bij de gratie van het feit dat het de verwachting dat het direct en wezenlijk kan worden begrepen, zonder zich expliciet te uiten, niet definitief in zichzelf kan doven. Zo leren we langs de dingen kijken, te passagieren over de glanzende afrondingen van het nabije en schitteren we doelen voorbij. We wijken van de aangewezen richting af, de vingers uitgestrekt draaiend naar de uitgestrekte vingers van de andere hand. En wee de bedotte roem van de wachtwoorden voor het benaderen van de liefde, want wat recht gaat komt in het rond en wurgt een wereld in de strot. Iedere intelligente gedachte bevat daarom minstens drie bochtjes om zo te kunnen dansen.