Geloven in Gouda (4)


Slaapwandelaars

.

Ook mensen die slapen geloven, de vraag is alleen; hoe verenigen zij zich tot een gemeenschap. Dat mensen die bij hun volle verstand zijn kunnen overlopen van geloofsuitingen is bekend. Dat de slapende mens ook zeer wel in staat is te geloven kan evenmin opzien baren als we kijken naar waar de geest toe in staat is de ziel te verleiden in dromen. Dat het vermogen te geloven niet een privilege is van de mentale niveaus, maar dat ook de vitale - en zelfs fysieke niveaus gevoelig zijn voor geloof opent perspectieven. Uit bewustzijnsonderzoek blijkt dat deze lagere niveaus ontvankelijk zijn voor geloof, maar moeilijk te overtuigen van inzichten die op de hogere mentale niveaus zijn verworven, dus dat de bekeringskans op laag niveau sterk afneemt. Evenwel in principe niet is uitgesloten. Onder een dunne laag christendom krioelen de archaïsche geloven in een weelde van schemering, en slaapwandelen de gedachten over de dwarswegen onder het rechte spoor; het verstand raakt hen daar niet aan. Zich met deze ondergeloven te vereenzelvigen is overgelaten aan de moed van de dromende mens in fysieke betovering. De dichter Jorge Luis Borges schreef: El que duerme es todos los hombres. ‘Wie slaapt is alle mensen.’ Hierin ligt verwoord dat het meest algemene -, voor ieder mens aannemelijke geloof, en de grootste potentiële geloofsgemeenschap ter wereld, in de slaap is voorgevormd. Wanneer het fysieke lichaam volledig in bewustzijn zal zijn ontwaakt, als de lichten onderin zijn ontstoken, zal deze gemeenschap van slaapwandelaars een aards paradijs tegemoet kunnen treden.